Jak zaplanować oświetlenie zewnętrzne wokół domu?

Jak wyznaczyć strefy oświetlenia?

Planowanie oświetlenia zewnętrznego najlepiej rozpocząć od podziału posesji na strefy. Każda z nich może wymagać innego rozwiązania, dlatego zastosowanie identycznych opraw w całym ogrodzie nie zawsze daje dobry rezultat. Warto przygotować prosty rzut działki i zaznaczyć na nim:

• wejście do domu,

• taras,

• schody,

• podjazd,

• ścieżki,

• rabaty,

• miejsca przeznaczone do wypoczynku.

Przy wejściu najważniejsza jest dobra widoczność drzwi, stopni i fragmentu elewacji. W tym miejscu można zastosować kinkiety, słupki lub oprawy najazdowe. Ich stopień ochrony trzeba dopasować do ekspozycji na opady, ponieważ inne warunki panują przy osłoniętej ścianie, a inne przy punkcie znajdującym się bezpośrednio w gruncie.

Taras wymaga bardziej rozproszonego światła, które nie powoduje dyskomfortu podczas siedzenia przy stole. W ogrodzie natomiast warto rozdzielić oświetlenie prowadzące od akcentującego. Pierwsze wyznacza przebieg ścieżek i podjazdu, drugie może skierować uwagę na drzewa, krzewy lub wybrane fragmenty posesji. Osobnego podejścia wymagają schody, grill czy okolice basenu, gdzie istotna jest odporność opraw na wilgoć i zachlapania.

Jak połączyć estetykę z funkcjonalnością?

Oświetlenie zewnętrzne powinno odpowiadać architekturze budynku oraz charakterowi jego otoczenia. Przy prostej, nowoczesnej bryle można wykorzystać minimalistyczne oprawy o powtarzalnej formie, natomiast przy bardziej tradycyjnej zabudowie sprawdzą się modele nawiązujące kształtem do istniejących detali.

Na estetykę oraz funkcjonalność oświetlenia zewnętrznego wpływa również barwa światła. W strefie wypoczynkowej odpowiednim rozwiązaniem mogą być ciepłe źródła o temperaturze około 2700–3000 K. Przy wejściu, ścieżkach czy elementach wymagających dokładniejszej obserwacji można rozważyć neutralną barwę, zależnie od charakteru przestrzeni.

Ważne jest także właściwe kierowanie strumienia świetlnego. Oprawy nie powinny świecić bezpośrednio w oczy domowników ani powodować uciążliwego olśnienia. Warto również ograniczyć liczbę stosowanych serii produktów do 2–3 powtarzających się wzorów. Dzięki temu oświetlenie poszczególnych części posesji pozostanie wizualnie uporządkowane.

Jakie oprawy sprawdzają się przy tarasie?

Dobór lamp na taras powinien uwzględniać sposób korzystania z tej przestrzeni. Nad stołem można zamontować lampę wiszącą z kloszem rozpraszającym światło. Takie rozwiązanie zapewnia oświetlenie bezpośrednio nad miejscem spożywania posiłków i prowadzenia rozmów.

Kinkiety montowane na elewacji lub filarach mogą zapewnić światło ogólne. Z kolei lampy stojące można ustawiać przy fotelach czy innych elementach wyposażenia, dzięki czemu łatwiej zmienić układ strefy wypoczynkowej.

Przy schodach i krawędziach tarasu przydatne są oprawy wbudowane w stopnie albo balustrady. Dają światło prowadzące i nie zajmują dodatkowej przestrzeni. Przy wyborze każdego modelu trzeba sprawdzić jego stopień ochrony IP, materiał wykonania oraz rodzaj źródła światła.

Jak ograniczyć zużycie energii?

O ograniczenie poboru energii przez oświetlenie zewnętrzne warto zadbać już na etapie jego projektowania. Zamiast montować wiele mocnych punktów, można zaplanować mniejszą liczbę opraw rozmieszczonych zgodnie z rzeczywistymi potrzebami poszczególnych stref.

Dobrym rozwiązaniem są też źródła światła LED, które przy odpowiednio dobranej mocy pozwalają uzyskać potrzebny poziom oświetlenia przy ograniczonym poborze energii. Inne rozwiązania, które pozwolą zmniejszyć zużycie prądu generowane przez oświetlenie zewnętrzne, to natomiast:

• czujniki ruchu – uruchamiają lampy dopiero wtedy, gdy w danym miejscu pojawi się osoba, sprawdzają się przy wejściu, garażu, podjeździe czy ścieżkach, ograniczając czas pracy opraw,

• czujniki zmierzchu – reagują na poziom natężenia światła i automatycznie włączają oświetlenie po zapadnięciu ciemności, dzięki nim lampy nie muszą pozostawać włączone w ciągu dnia,

• timery – pozwalają ustalić godziny działania poszczególnych punktów świetlnych, można dzięki nim wyłączyć oświetlenie o określonej porze, gdy korzystanie z niego nie jest już potrzebne,

• ściemniacze – umożliwiają zmniejszenie intensywności światła w oprawach przystosowanych do takiego sterowania, pozwalają dostosować poziom oświetlenia do aktualnych potrzeb, zamiast utrzymywać maksymalną moc przez cały czas.

Jak zadbać o trwałość instalacji?

Na zewnątrz oprawy są narażone na deszcz, wilgoć, kurz, zmiany temperatury i promieniowanie słoneczne. Dlatego ich stopień ochrony IP należy dopasować do miejsca instalacji. Dla osłoniętych punktów można zastosować rozwiązania o klasie IP44, natomiast miejsca bardziej narażone na wodę wymagają IP65 lub wyższego.

Na trwałość oświetlenia zewnętrznego wpływ ma również materiał, z jakiego wykonane są oprawy. Warto wybierać w tym przypadku przede wszystkim aluminium z odpowiednią powłoką, stal nierdzewna oraz tworzywa odporne na UV.

Instalację należy wykonać z uwzględnieniem szczelności połączeń, właściwych puszek, uszczelek oraz ochrony przewodów przed wodą i uszkodzeniami mechanicznymi. W strefach szczególnie narażonych na wilgoć trzeba przestrzegać obowiązujących wymagań dotyczących instalacji elektrycznych.

Szukasz lamp stylowych, trwałych i przeznaczonych do różnych stref zewnętrznych? Sprawdź ofertę producenta oświetlenia Italux, w której znajdziesz warianty między innymi w formie kinkietów ściennych oraz słupków.

Jak w 4 krokach zadbać o dobre oświetlenie zewnętrzne domu?

• Projektowanie oświetlenia zewnętrznego warto rozpocząć od podziału posesji na strefy o różnych funkcjach.

• Rodzaj opraw, ich rozmieszczenie i barwę światła należy dopasować do konkretnego miejsca.

• LED, czujniki ruchu i zmierzchu, timery oraz właściwa optyka pomagają ograniczyć niepotrzebne zużycie energii.

• O trwałości instalacji decydują między innymi odpowiedni stopień IP, materiały, poprawny montaż i regularna kontrola.

FAQ

Czy każda lampa zewnętrzna musi mieć wysoki stopień IP?

Nie, ponieważ wymagany poziom ochrony zależy od miejsca montażu i stopnia narażenia na wodę. Oprawa znajdująca się pod zadaszeniem może mieć inne wymagania niż model montowany bezpośrednio w gruncie.

Jaką barwę światła wybrać na taras?

Do strefy wypoczynkowej można zastosować ciepłą barwę w zakresie około 2700–3000 K. Przy wyborze warto uwzględnić również kolorystykę elewacji i charakter pozostałego oświetlenia.

Gdzie warto zastosować lampy wyposażone w czujnik ruchu?

Takie oprawy sprawdzają się między innymi przy wejściu, garażu, podjeździe i ścieżkach, czyli w miejscach, w których światło jest potrzebne głównie podczas przechodzenia. Pozwalają ograniczyć czas pracy źródła światła w porównaniu ze stałym oświetleniem.

Jak zaplanować oświetlenie ścieżek?

Najpierw należy określić przebieg ciągów komunikacyjnych, a następnie rozmieścić punkty tak, aby zapewniały czytelne prowadzenie po zmroku. Do tego celu można wykorzystać słupki, oprawy najazdowe lub modele przeznaczone do montażu w gruncie.